Waarom je infrarood paneel soms klikt bij het aan- en uitgaan
Een stil, warm huis. Dat is wat je wilt van je infrarood paneel.
Je zet hem aan, geniet van de aangename straling, en schakelt hem uit als je gaat slapen. Maar soms… hoor je een klein geluid. Een zacht klikje of een tikkend geluid net op het moment dat je het paneel aanzet of uitzet. Even schrikken. Is dat normaal?
Gaat er iets kapot? Maak je geen zorgen, dit is vaker het geval dan je denkt en meestal is het volkomen onschuldig.
In dit artikel leg ik je precies uit wat er dan gebeurt en wat je eraan kunt doen.
Waarom hoor je dat geluid?
Een infrarood paneel is in feite een hele simpele verwarming. Er zit een element in dat gloeit als er stroom doorheen gaat.
Dat element zit verpakt in een frame, vaak van aluminium of staal.
Het geluid dat je hoort, is meestal het gevolg van uitzetten of krimpen van materialen. Stel je voor: je paneel is koud. Je drukt op de knop.
Stroom stroomt naar het verwarmingselement. Dit element wordt in een mum van tijd gloeiend heet.
Materialen zetten uit als ze warmer worden. Je infrarood paneel bestaat uit verschillende onderdelen: het metalen frame, het verwarmingselement en soms een glasplaat of keramische laag voor de veiligheid. Omdat deze materialen allemaal een beetje anders reageren op warmte, bewegen ze minimaal ten opzichte van elkaar. Dat kleine verschil in uitzetten zorgt voor een zacht ‘klik’ of ‘tik’ geluid.
Dit heet thermische uitzetting. Het is hetzelfde principe als wanneer je een oud huis hoort kraken als de zon op het dak staat.
Het is geen mankement, maar een natuurlijke reactie op temperatuurverandering. Zodra het paneel op temperatuur is, stopt dit geluid meestal. Hetzelfde gebeurt als je het paneel uitzet: het koelt af en de materialen krimpen weer een beetje. Soms hoor je dan ook een klein geluidje.
Is het gevaarlijk?
Het korte antwoord: nee, in 99% van de gevallen is het compleet ongevaarlijk. Het is een teken dat je paneel werkt.
Het verwarmingselement wordt warm en het materiaal reageert daarop. Een beetje geluid hoort er simpelweg bij, net als bij je radiator of je oven.
Waar je wel op moet letten, is het soort geluid. Een zacht tikje of een enkele klik is prima. Je hoort het vooral bij het aan- en uitzetten. Dat is normaal.
Het wordt pas interessant als het geluid anders wordt. Hoor je een hard knetterend geluid, alsof er vonken springen? Of een constant suizen en zoemen dat niet stopt? Dan is het tijd om even verder te kijken.
Veiligheid staat voorop bij elektrische verwarming. Moderne infrarood panelen hebben veel veiligheidsvoorzieningen.
Ze zijn isolatief en hebben beveiliging tegen oververhitting. Een zacht kliktje is dus echt geen ramp. Het is net als het geluid van je koelkast die aanslaat. Het hoort erbij.
De oorzaken op een rij
Laten we de boosdoeners wat specifieker bekennen. Waar komt dat geluid nu echt vandaan?
Dit is de hoofdoorzaak. Je aluminium of stalen frame zet uit bij warmte.
Thermische uitzetting van het materiaal
Het verwarmingselement doet dat ook. Ze zijn op elkaar gemonteerd. Als ze allebei een beetje bewegen, hoor je een zachte ‘klik’.
Dit is volkomen normaal en hangt af van het model. Een dun paneel van 2,5 cm dik (zoals de Warmteshop Pro+) kan iets meer geluid maken dan een dikkere, zwaardere variant.
Losse schroefjes of bevestiging
Een veel voorkomende oorzaak zit ‘m in de montage. Zit je paneel strak tegen de muur? Of hangt het frame iets losser? Als het paneel niet perfect waterpas hangt, of als schroeven te strak zijn aangedraaid, kunnen onderdelen onder spanning staan.
Bij het opwarmen bewegen ze en hoor je een tik. Check even of alle bevestigingsclips of schroeven goed vastzitten.
Het elektrische relais
Een beetje speling is prima, maar het mag niet wiebelen. Je schakelaar of thermostaat bevat een relais. Dat is een soort elektromagnetisch schakelaartje.
Als je hem aanzet, klapt het relais dicht en krijgt het paneel stroom. Merk je echter dat de schakelaar van je paneel vastzit?
Dat hoor je soms als een harde ‘klik’ uit de muur of de thermostaat. Dit is dus niet het paneel zelf, maar de stroomtoevoer. Dit is normaal en zegt iets over de kwaliteit van de schakelaar.
De voeding (transformator)
Goede thermostaten (bijvoorbeeld van merken als Thermor of Fenix) hebben soms stillere relais. Bij sommige infrarood panelen, vooral de grotere modellen boven de 1000 watt of speciale laagspanningspanelen, zit er een losse transformator of driver.
Dit kastje zet de netspanning om naar een lagere spanning. Dit kastje kan soms een zoemend geluid maken (coil whine) of een zacht tikkend geluid geven bij het schakelen.
Zorg dat je dit kastje goed bereikbaar en goed gemonteerd plaatst.
Wanneer moet je je zorgen maken?
Hoewel een tikje normaal is, zijn er signalen die wijzen op een echt probleem. Luister goed naar je paneel.
- Hard knetteren of suizen: Dit kan wijzen op een los contact in het paneel of een beginnende kortsluiting. Zet het paneel direct uit.
- Brandlucht: Het allerbelangrijkste signaal. Als je een chemische of brandende geur ruikt, haal dan direct de stroom eraf. Dit is nooit normaal.
- Knipperende lampjes: Als de LED op het paneel of de thermostaat gaat knipperen bij het geluid, is er iets mis met de electronica.
- Constante herhaling: Een enkele klik bij opwarmen is oké. Een harde tik die elke seconde blijft herhalen terwijl het paneel al warm is, is dat niet.
Herken je onderstaande geluiden? Dan is het tijd voor actie.
Gelukkig zijn infrarood panelen van gerenommeerde merken (zoals Honeywell, Thermor, of de huismerken van Warmteshop) extreem veilig. Ze zijn getest op Europese normen. Een beetje geluid is geen reden tot paniek, maar vertrouw op je eigen zintuigen. Als het niet goed voelt, of als je twijfelt, schakel hem uit en bel de leverancier.
Oplossingen en tips
Je hoeft niet te leven met dat geluid. Er zijn manieren om het te verminderen of te verhelpen.
Hieronder vind je praktische stappen die je zelf kunt proberen. De makkelijkste oplossing is soms de beste: accepteren.
Als het alleen bij het aanzetten is en verder geen kwaad kan, went het geluid vanzelf. Je hersenen filteren het na een tijdje weg. Zie het als het geluid van je koelkast. Check de montage. Haal het paneel voorzichtig van de muur (laat dit bij twijfel over aan een elektricien).
Zorg dat de muur vlak is. Gebruik de juiste pluggen en schroeven voor jouw muurtype (gipsplaat, baksteen, beton).
Een goede isolerende plaat achter het paneel (zoals een afstandhouder) kan helpen om een zoemend geluid te voorkomen en zorgt ook nog eens voor efficiëntere verwarming. Investeer in een goede thermostaat. Een simpele aan/uit schakelaar geeft altijd een harde ‘klik’ omdat het relais direct open en dicht klapt.
Een modulerende thermostaat of een thermostaat met 'soft-start' functie schakelt veel geleidelijker. Dit vermindert niet alleen het geluid, maar verlengt ook de levensduur van je paneel.
Een goede thermostaat kost tussen de €50 en €150, afhankelijk van de functies (bijv. WiFi).
Let op het wattage en het formaat. Grote, zware panelen (bijvoorbeeld een 1000 watt paneel van 120x60 cm) zetten meer uit door de hitte. Een kleiner paneel (400 watt, 60x60 cm) heeft minder materiaal om te bewegen en maakt vaak minder geluid.
Als je een ruimte verwarmt, kies dan voor meerdere kleine panelen in plaats van één enorm bakbeest. Dit verdeelt de warmte beter en is stiller.
Als je een losse transformator hebt, zorg dan dat deze vrij kan bewegen of demp hem met een stukje schuimrubber (niet de ventilatiegaten bedekken!).
Soms helpt het al om het kastje even los te maken en op een andere plek te bevestigen.
Kortom, een beetje geluid hoort bij de charme van elektrisch verwarmen met infrarood. Het is een teken dat je huis warm wordt zonder dat je het merkt. Blijf luisteren, maar schrik niet van een enkele klik. Geniet