Is infraroodverwarming toegestaan volgens de BENG normering
Stel je voor: je bouwt een prachtig nieuw huis. Strakke lijnen, veel glas, en een energiezuinig concept.
Je kiest voor strakke infrarood panelen aan het plafond of aan de wand. Heerlijk, die directe warmte zonder gedoe met waterleidingen. Maar dan komt de vergunningaanvraag.
De gemeente vraagt om een BENG-berekening. En opeens borrelt de vraag op: Mag ik mijn infraroodverwarming eigenlijk wel zomaar gebruiken om aan die strenge BENG-normen te voldoen?
Het antwoord is niet zo simpel als 'ja' of 'nee', maar het is zeker mogelijk. Laten we dit even rustig uitzoeken, want je wilt je droomhuis natuurlijk wel met de juiste verwarming kunnen bouwen.
Energiezuinigheid: regels bij nieuwbouw
Even terug naar de basis. BENG staat voor Bijna Energieneutraal Gebouw.
Het is sinds 2021 de standaard voor alle nieuwe gebouwen in Nederland. Het doel? Gebouwen die zo weinig mogelijk energie verbruiken. De focus ligt op isolatie en slimme installaties.
De BENG-eisen zijn wettelijk verankerd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Je kunt dus niet zomaar iets verzinnen; het moet voldoen aan drie specifieke eisen.
Deze eisen worden berekend volgens de NTA 8800 norm. Dat is een ingewikkeld rekenmodel, maar de uitkomst is helder. De berekening moet geregistreerd worden volgens BRL 9500.
Gebruiksfunctie bepaalt de BENG-eisen
Doe je dit niet, dan is je berekening niet geldig voor de vergunning. Een veelgemaakte fout is het overslaan van deze registratie, waardoor je bouwvergunning stil komt te liggen.
Zonde van je tijd en geld. Niet elk gebouw heeft dezelfde eisen.
Een kantoor heeft andere regels dan een woonhuis. De BENG-eisen zijn afhankelijk van de gebruiksfunctie. Denk aan 'wonen', 'kantoor', 'onderwijs' of 'winkel'. Voor een woonhuis kijkt de berekening naar de energiebehoefte voor ruimteverwarming en warm water.
Hier komen je infrarood panelen in beeld. Stel, je kiest voor een elektrisch systeem.
Meerdere gebruiksfuncties in een gebouw: welke BENG-eisen gelden dan?
De berekening moet dan aantonen dat het totale energiegebruik laag blijft. Omdat infraroodverwarming 100% efficient is in de ruimte zelf (geen leidingverliezen), kan dit helpen. Echter, de bron van de stroom is cruciaal voor BENG 3.
We duiken hier later dieper op. Heb je een huis met een kantoorruimte erin?
Of een bovenwoning met een bedrijfsruimte op de begane grond? Dan spreek je van gemengde gebruiksfuncties. De regelgeving is hier soms strikt.
In sommige gevallen moeten de eisen voor alle functies apart worden gehaald, of gelden de zwaarste eisen voor het hele gebouw.
Als je infrarood panelen plaatst in zowel de woonkamer als de werkruimte, moet de totale installatie voldoen. Dit betekent dat je wellicht moet puzzelen met het totale wattage. Vergeet ook niet om bij infrarood panelen in de badkamer de zone-indeling te volgen. Je wilt namelijk niet dat de verwarming in het kantoor de BENG-score voor het hele huis negatief beïnvloedt.
De belangrijkste wetgeving, normen en richtlijnen voor elektrische infrarood verwarming
Hier komt het spannende deel voor jou als liefhebber van elektrisch verwarmen. De BENG-eisen zijn onderverdeeld in drie categorieën. Laten we ze langslopen en kijken wat infraroodverwarming versus LTV vloerverwarming betekent voor elk.
BENG 1: Maximale energiebehoefte. Dit is de hoeveelheid energie die het gebouw per jaar nodig heeft per vierkante meter (kWh/m²).
Hoe lager, hoe beter. Infrarood panelen zijn hier interessant.
Ze verwarmen direct de objecten en personen, niet de lucht. Dit betekent dat je vaak een lagere temperatuur in de ruimte kunt aanhouden voor hetzelfde comfort. Dit helpt om de energiebehoefte laag te houden.
Als je huis extreem goed geïsoleerd is (bijna energieneutraal), kan een lage temperatuur infrarood systeem hier prima scoren.
BENG 2: Primair fossiel energiegebruik. Hier gaat het om de bron van de energie. Gebruik je groene stroom of grijze stroom? Infrarood panelen werken op elektriciteit. Als die elektriciteit van het gasgestookte net komt, scoor je hier slecht.
De berekening kijkt naar de CO2-uitstoot. Hier schuilt het gevaar voor infrarood.
Zonder zonnepanelen of een groene stroomcontract, is het lastig om aan BENG 2 te voldoen met alleen elektrische verwarming.
BENG 3: Aandeel hernieuwbare energie. Dit is de doorslaggevende factor. Je moet minimaal een percentage van je energiebehoefte opwekken met hernieuwbare bronnen. Denk aan zonnepanelen (PV), omgevingswarmte (lucht/water warmtepomp) of groene stroom van buitenaf.
Voor infraroodverwarming betekent dit: Je moet waarschijnlijk zonnepanelen installeren. De energie die je infrarood panelen verbruiken, moet gecompenseerd worden door eigen opwekking. De som is simpel: Verbruik van de panelen (afhankelijk van het wattage en de uren) moet gedekt worden door de opbrengst van je zonnepanelen. Zonder zonnepanelen is het bijna onmogelijk om te voldoen aan BENG 3 met elektrische verwarming.
Praktijkvragen over BENG beantwoord
Veel bouwers vragen zich af: "Kan ik mijn infrarood panelen gewoon installeren en de berekening maken?" Het antwoord is ja, mits je de juiste stappen volgt. Je mag elektrisch verwarmen, er is geen verbod op infrarood. De uitdaging zit hem in het aantonen dat het totale plaatje klopt.
Een veelgestelde vraag is of je de infrarood panelen mag vergelijken met marmerverwarming als hoofdverwarming.
Dat hangt af van het vermogen en de isolatie. In een passiefhuis of zeer goed geïsoleerde woning (EPC < 0,2) is infrarood vaak de hoofdverwarming.
In een standaard nieuwbouwwoning (die net aan de BENG-eisen voldoet) is het vaak bijverwarming naast een warmtepomp. Let op: de berekening moet de werkelijkheid weerspiegelen. Check altijd het lokale Omgevingsplan.
Gemeenten mogen vanaf de invoering van de Omgevingswet strengere eisen stellen. Sommige gemeenten eisen expliciet een warmtepomp of aansluiting op een warmtenet.
Andere gemeenten zijn flexibeler en accepteren elektrisch verwarmen mits de BENG-score op orde is. Ga hierover in gesprek met je bouwbegeleider of de gemeente zelf. De regels zijn streng omdat Nederland van het gas af wil. BENG is de vertaling van de Europese EPBD III richtlijn naar de Nederlandse wet.
BENG in de regelgeving
Het zorgt ervoor dat nieuwe gebouwen bijna geen fossiele energie meer gebruiken. De focus op hernieuwbare energie (BENG 3) is hierin het krachtigste middel.
Voor jou betekent dit dat je installatieplan moet kloppen. Je infrarood panelen hebben een bepaald wattage.
Stel je koopt 6 panelen van 400 watt (2400 watt totaal). Als ze 4 uur per dag draaien, verbruiken ze 9,6 kWh per dag. Dat is ongeveer 3500 kWh per jaar.
Om dit te dekken via BENG 3, heb je dus flink wat zonnepanelen nodig (afhankelijk van je opbrengst). Dit getal moet je exact invullen in de NTA 8800 berekening.
Conclusie: Is het toegestaan?
Ja, infraroodverwarming is toegestaan volgens de BENG normering. Er staat nergens in de wet dat je geen infrarood panelen mag gebruiken.
Echter, het is een kwestie van slim rekenen. Je kunt niet zomaar een stapel panelen kopen en hopen dat het goed komt. Het draait allemaal om de balans tussen energiebehoefte en hernieuwbare opwekking.
Zonder zonnepanelen is het erg moeilijk. Met zonnepanelen wordt het een stuk makkelijker.
Zorg dat je berekening wordt opgesteld door een gecertificeerd bureau dat werkt volgens BRL 9500. Zo voorkom je problemen met de vergunning en weet je zeker dat je huis voldoet aan de toekomstige eisen.
Praktische tips voor jouw project
- Combineer met zonnepanelen: Dit is essentiel. Zorg dat je opwekking hoger is dan het verbruik van je infrarood panelen.
- Kies voor laag wattage en goede isolatie: Hoe beter je isoleert, hoe minder vermogen (wattage) je nodig hebt per m². Dit verlaagt je energiebehoefte (BENG 1).
- Check het Omgevingsplan: Voorkom teleurstellingen door bij de gemeente te informeren of er specifieke eisen zijn voor verwarming.
- Laat een gecertificeerde berekening maken: Doe dit op tijd. De BENG-berekening is een verplicht onderdeel voor je omgevingsvergunning.
- Denk aan het net: Infrarood panelen trekken veel stroom tegelijk. Zorg dat je groepenkast en aansluiting dit aan kunnen, zeker als je ook nog een inductiekookplaat en laadpaal hebt.