Is de straling van een infrarood paneel vergelijkbaar met een zonnebank?
Stel je voor: je zit op de bank, het is fris buiten, maar jij voelt een aangename, diepe warmte die rechtstreeks op jouw lichaam gericht is. Geen tocht, geen lawaai van een radiator.
Dit is de magie van infraroodverwarming. Maar een vraag die veel mensen hebben, speelt continu op de achtergrond: is die straling eigenlijk wel veilig?
En is het te vergelijken met het bruiningsapparaat in de schoonheidssalon? Laten we dit samen uitzoeken, zonder ingewikkelde technische praat.
Wat is infrarood verwarming?
Denk maar even aan de zon. De zon verwarmt de aarde niet door eerst de lucht te verwarmen, maar door straling die rechtstreeks op je huid en kleding terechtkomt.
Dat is precies hetzelfde principe als infrarood verwarming. Een infrarood paneel geeft warmte af via elektromagnetische straling, de zogenaamde infrarode warmte. In plaats van de lucht in een kamer op te warmen (zoals een traditionele cv-radiator of een ventilator), verwarmt een infrarood paneel direct de objecten en personen in die ruimte.
De straling treft je meubels, de muren, de vloer en natuurlijk jezelf.
Die objecten slaan de warmte op en geven het langzaam weer af aan de lucht eromheen. Het voelt dus veel directer en natuurlijker aan. Veel mensen die overstappen op elektrisch verwarmen met infrarood panelen, merken meteen het verschil. Er is geen luchtcirculatie, wat stof minder de kans geeft om op te waaien.
Dat is fijn voor mensen met een allergie. Bovendien voelt het geen koude tocht meer bij ramen of deuren, want die oppervlakken worden zelf ook verwarmd door de straling.
Hoe werkt infrarood verwarming?
De techniek erachter is eigenlijk best simpel. Achter het stralingsoppervlak van het paneel zit een verwarmingselement, meestal van koolstofvezel of een andere geleidende draad.
Wanneer je het paneel aanzet, wordt dit element gloeiend heet, net als de gloeidraad in een ouderwetse oven, maar dan efficiënter.
Dit element produceert straling die we met het blote oog niet zien, maar die we wel voelen als warmte. Deze straling beweegt met het tempo van het licht van het paneel naar voren, tot hij een object raakt. Op dat moment wordt de stralingsenergie omgezet in warmte.
Omdat er geen bewegende delen of ventilatoren nodig zijn, is het onderhoudsvrij en stil. Het is belangrijk om te weten dat je eigenlijk twee soorten infrarood onderscheidt: korte golf en lange golf. Korte golf dringt dieper door in de huid en geeft een intensere warmte, wat je vaak bij terrasverwarmers ziet. Lange golf (wat de meeste panelen voor binnen zijn) verwarmt meer de omgeving en voelt aan als een zachte, diepe warmte.
Waarom is deze straling zo anders dan een zonnebank?
Dit is de kernvraag. We weten dat de zon (en dus een zonnebank) UV-straling (ultraviolet) gebruikt om onze huid bruin te maken.
UV is korter golflengte en dat kan schadelijk zijn voor de huid bij te veel blootstelling. Een infrarood paneel produceert geen UV-licht. Een infrarood paneel produceert uitsluitend straling in het infrarode spectrum, dat we voelen als warmte. Dit is hetzelfde type straling dat je voelt van een open haard of van je eigen lichaamswarmte.
Het is dus appels met peren vergelijken. Waar een zonnebank de huid belast met UV om pigmentatie te stimuleren, gebruikt infraroodverwarming golflengtes die de cellen opwarmen.
Onderzoekers vergelijken de straling van infrarood panelen vaak met de straling van de zon op een herfstdag: je voelt de warmte, maar je krijgt er geen zonnebrand van.
De straling is puur thermisch. Daarom is het, medisch gezien, een compleet ander verhaal dan een zonnebankbruining. De warmte kan wel helpen om spieren te ontspannen, vergelijkbaar met een warmtekussen, maar dan voor je hele lichaam.
Welke soorten infrarood panelen zijn er?
Als je online gaat kijken, zie je door de bomen het bos niet meer.
Er zijn echter een paar basistypen die je overal vindt. De meest voorkomende zijn de paneelverwarming met een aluminium behuizing. Deze zijn strak, licht en makkelijk aan de wand of het plafond te monteren.
Daarnaast heb je speciale varianten, zoals spiegelpanelen. Ideaal voor in de badkamer of slaapkamer; functioneel en mooi.
Er zijn ook schilderijpanelen, waarbij er een afbeelding op het glas is gedrukt.
Zo werkt je verwarming als een mooi kunstwerk aan de muur. Natuurlijk zijn er ook losse stralers voor terrassen of schuren, maar die zijn vaak vanwege het lawaai en de felle straling minder geschikt als hoofdverwarming in de woonkamer. Wat betreft materialen zie je vaak glas of aluminium. Glas heeft een mooiere uitstraling en geeft de straling wat gelijkmatiger af.
Aluminium is vaak wat goedkoper en lichter. Beide werken prima, mits het wattage klopt voor jouw ruimte.
Hoeveel watt infrarood paneel heb ik nodig?
Dit is de meest gestelde vraag en het antwoord bepaalt of je tevreden bent of teleurgesteld.
De vuistregel voor elektrisch verwarmen met infrarood is: hoe hoger het wattage, hoe krachtiger de verwarming. Je berekent dit op basis van de grootte van de ruimte en de isolatie. Over het algemeen geldt: reken ongeveer 40 tot 50 watt per m² bij een goed geïsoleerde kamer.
- 300 - 400 watt: Perfect voor kleine kamers van 3 tot 4 m², zoals een toilet of een werkkamer. Ook ideaal om direct onder je bureau te hangen voor warme benen.
- 600 watt: Een echte allrounder. Geschikt voor een middelgrote slaapkamer of werkkamer van ongeveer 10-12 m². Ook te gebruiken als bijverwarming in een grotere woonkamer.
- 1500 watt: Dit is een krachtpatser. Dit paneel kan een ruimte van 15 tot 20 m³ aan. Let op: dit is volume, niet alleen vloeroppervlak. Een hoge zolderkamer heeft dus meer wattage nodig dan een lage kamer.
Is de isolatie matig of slecht? Dan zit je al snel op 60 tot 80 watt per m². Vergeet niet dat infrarood panelen het beste werken als bijverwarming of in goed geïsoleerde ruimtes. Houd bij de plaatsing ook rekening met de stralingshoek van een infrarood paneel. Een tip: koop nooit te klein.
Hoeveel m3 kan een infrarood paneel verwarmen?
Een te zwak paneel moet continue op maximale stand draaien en dat verbruikt net zoveel stroom als een iets sterker paneel dat even aanstaat en dan uitschakelt.
De fabrikanten geven vaak een volume aan. Zoals hierboven genoemd: een 600 watt paneel kan ongeveer 60 m³ aan. Dat klinkt als veel, maar bedenk dat infrarood vooral direct verwarmt.
Als je een grote zolder van 100 m³ hebt, heb je dus zeker meer nodig, of je moet accepteren dat je alleen in de stralingsbubbel warm bent. De straling reist tot ongeveer 3 à 4 meter ver.
Dus als je een paneel op het plafond van een hoge hal hangt, heeft het weinig zin.
Hoeveel infrarood panelen heb ik nodig?
De straling moet de mensen en objecten kunnen 'raken'. Voor een gemiddelde woonkamer van 25 m² volstaat zelden één paneel. Zelfs een 2000 watt of 3000 watt paneel geeft een 'hotspot' en de rest van de kamer blijft koud.
De bedoeling is dat je de warmte verspreidt. Een betere aanpak is het plaatsen van meerdere panelen met een lager wattage.
Bijvoorbeeld drie panelen van 600 watt op drie verschillende plekken in de kamer.
Zo creëer je een gelijkmatige warmteverdeling. Hang ze bijvoorbeeld boven de bank, boven de eettafel en in de buurt van de werkplek.
Voordelen en de valkuilen
De voordelen zijn duidelijk: het is stil, onderhoudsvrij en je bespaart gas. Doordat je de warmte direct voelt, kun je de thermostaat in huis lager zetten (bijvoorbeeld 18 graden in plaats van 21), maar voel je je toch warmer.
Dat scheelt aanzienlijk op de energierekening. Maar er zijn ook valkuilen.
De grootste fout die mensen maken, is het gebruiken van infrarood panelen als hoofdverwarming in een slecht geïsoleerde woning. Omdat de panelen de lucht niet verwarmen, voelt het bij tochtige ramen alsnog koud aan. De koude luchtstroom blijft namelijk wel bestaan.
Zorg dus dat je huis redelijk tot goed geïsoleerd is voordat je volledig overschakelt. Een ander nadeel is de oriëntatie.
Je moet weten waar je gaat zitten. Als je het paneel boven de bank hangt, en je gaat er recht onder zitten, is het heerlijk. Ga je er naast zitten, voel je bijna niets. Je bent dus gebonden aan de plekken waar de straling valt.
Praktische tips voor installatie en gebruik
Om het meeste uit je infrarood paneel te halen, en te weten hoe je veilig omgaat met de warmte voor kinderen, volgen hier een paar concrete tips.
- Gebruik een slimme thermostaat: Zet het paneel aan wanneer je de ruimte betreedt en zet het uit (of laag) wanneer je weggaat. Door de warmte-opname in de muren en meubels duurt het even voordat het afkoelt, maar het slim aansturen bespaart veel stroom.
- Hoogte van montage: Voor zitruimtes (bank, bureau) is het ideaal om het paneel op ooghoogte te hangen als je zit. Voor de badkamer hang je het vaak iets hoger zodat de warmte ook je bovenlichaam raakt.
- Geen obstructie: Zet geen grote kasten of banken pal voor het paneel. De straling moet vrij kunnen komen. Werkt met een schilderijpaneel? Hang het op een plek waar je er vaak langsloopt of tegenover zit.
- Voor de slaapkamer: Hang het paneel niet direct boven je hoofd. Dat kan te warm aanvoelen of beklemmend werken. Zet hem liever naast het bed of aan de voeteneind-zijde.
Deze zijn essentieel voor een goed resultaat en om energieverspilling te voorkomen. Kortom, infrarood is een prachtige technologie die weinig te maken heeft met de straling van een zonnebank. Het is pure, gerichte warmte die je comfortabel maakt en, bijvoorbeeld als je een infrarood paneel boven de bank plaatst, je energierekening omlaag kan helpen brengen, mits je het slim aanpakt.